Deze laatste actie lijkt niet voor niets te zijn geweest, want sindsdien wordt ook in de Tweede Kamer tijdens de behandeling van hoofdstuk I van de rijksbegroting (getiteld De Koning) vrijwel jaarlijks gepleit voor afschaffing van deze vrijstelling. Hieronder volgt in vogelvlucht een overzicht.
De eerste motie van deze strekking werd in 2014 ingediend door SP-kamerlid Ronald van Raak. Deze motie werd verworpen. Een jaar later had Van Raak meer succes. De motie die hij indiende samen Jeroen Recourt (PvdA) en Alexander Pechtold (D66) werd aangenomen. Minister-president Rutte zei in het debat dat de Kamer zelf een initiatiefwetsvoorstel kon indienen en dat het kabinet daarbij technische hulp zou bieden. Hij wilde het voorstel echter niet zelf indienen, omdat de regering het inhoudelijk niet eens was met de gevraagde verandering.
In 2017 diende Van Raak een motie in om de in 2015 aangenomen motie alsnog uit te voeren. Deze werd verworpen.
Ook in 2020 diende Van Raak weer een motie in, deze keer met Frank Wassenberg (PvdD), maar ook deze werd verworpen.
In 2021 dienden Renske Leijten (SP) en Frank Wassenberg (PvdD) een motie in waarin de regering werd opgeroepen de Wet financieel statuut van het Koninklijk Huis (WFSKH) integraal te herzien. Zij wezen erop dat de wet mede bedoeld was om te voorkomen dat er ieder jaar opnieuw discussie zou ontstaan over de kosten van het koningshuis. Desondanks was er jaarlijks veel maatschappelijke en parlementaire onrust over de begroting van de koning. De motie werd aangenomen. Premier Rutte stelde echter dat de motie onvoldoende concreet was en dat er onvoldoende constitutioneel draagvlak bestond voor een volledige herziening.
Een jaar later werd een motie van Stephan van Baarle (Denk) aangenomen, waarin de regering werd verzocht een grondwetswijziging voor te stellen om de belastingvrijstelling voor de relevante leden van het Koninklijk Huis af te schaffen. Minister-president Rutte liet weten dat het kabinet de motie niet zou uitvoeren. Volgens het kabinet was er onvoldoende constitutioneel draagvlak om de wijziging voor te stellen.
In januari 2024 was er voor het eerst in de parlementaire geschiedenis een tweederde meerderheid die eiste dat de koning belasting zou gaan betalen. De motie van Joost Sneller (D66) en vijf andere Kamerleden betrof wijzigingsvoorstel van artikel 40 van de Grondwet om de vrijstelling van inkomstenbelasting voor leden van het Koninklijk Huis op te heffen. Een officiële reactie van de regering volgde pas in oktober. Volgens de nieuwe premier Dick Schoof was het onduidelijk of er een tweederde meerderheid in beide Kamers is om de verandering mogelijk te maken. Ook vond hij het niet nodig ‘vanuit het oogpunt van stabiliteit van de financiën van het Koninklijk Huis’.
Bij de behandeling van de begroting van 2025 werd een motie van gelijke strekking ingediend door Michiel van Nispen (SP). Ook deze werd aangenomen. Het kabinet besloot de motie niet uit te voeren. Minister-president Schoof wees erop dat wijziging van de fiscale vrijstelling een complexe stelselwijziging zou zijn. Ook was volgens hem voldoende draagvlak in beide Kamers nodig.
Laura Bromet (GroenLinks-PvdA) nam vervolgens het stokje over. Zij diende het jaar erop een motie in waarin zij de regering verzocht om met een grondwetswijziging te komen om ook de uitkeringsgerechtigde leden van het Koninklijk Huis dezelfde belastingen te laten betalen als alle Nederlanders. Premier Schoof gaf daarop aan dat het kabinet geen reden zag om met de gevraagde wijziging te beginnen. Hij wees op de ingewikkelde juridische en wetgevende procedure. Volgens hem stond het vele werk dat daarvoor nodig zou zijn niet in verhouding tot wat hij als een voornamelijk symbolische verandering beschouwde.
Conclusie
Alles overziend lijkt er inmiddels een stabiele meerderheid voor afschaffing van de belastingvrijstelling te zijn. Of er in beide kamers een tweederde meerderheid te vinden is valt nog te bezien.
Opeenvolgende regeringen lieten weten het geen goed idee te vinden. Dat ook regeringspartijen zich uitspreken voor afschaffing zou echter te denken moeten geven. Maar zolang er vanuit de regering geen voorstel wordt gedaan zal een initiatief toch echt vanuit het parlement zelf moeten komen.
Links
Link naar actie blauwe envelop in 2000: klik hier.
Link naar actie blauwe envelop 2013: klik hier.