Wat is een republiek eigenlijk? Hoe doen ze dat in andere landen? Waarom zijn wij tegen erfopvolging? Hoeveel macht heeft de koning? En zo nog meer vragen over onze democratie. Bekijk ook de 7 bekendste misverstanden over monarchie en republiek.
Een parlementaire republiek is een staatsvorm waarbij een democratisch gekozen volksvertegenwoordiging (het parlement) de werkelijke macht in handen heeft (en deze niet deelt met een president). Bekende voorbeelden van parlementaire republieken zijn Duitsland, Zwitserland, Finland, IJsland en Ierland.
Lees meer over de parlementaire republiek
37% volgens de laatste peiling van EenVandaag. Al hangt het er vanaf hoe je de vraag stelt: er zijn inmiddels evenveel tegenstanders van erfopvolging (44%) als voorstanders.
Lees meer over opiniepeilingen over de monarchie en republiek
Van de politieke partijen in de Tweede Kamer zijn op dit moment alleen GroenLinks, PvdA, SP en BIJ1 expliciet voor een republiek. Bij D66, PVV, PvdD en Volt is er twijfel.
Lees meer over de politiek en de republiek.
Een republiek als staatsvorm willen is niet links of rechts. Het is (in een monarchie zoals Nederland) een streven naar meer democratie.
Lees het artikel over de politieke voorkeur van republikeinen in Nederland
Een koning of president is net zo duur als je die zelf maakt. In Nederland hebben we de duurste monarchie (per persoon) van Europa. Een republiek naar Duits, Zwitsers, of Iers model is in ieder geval (veel) goedkoper.
Lees het artikel over de kosten van een koning versus de kosten van een president
Republiek is een democratisch georganiseerde vereniging met ANBI-status en wordt volledig gefinancierd door leden en sympathisanten. Het genootschap ontvangt geen subsidie of grote giften uit het buitenland.
Lees meer over de financiën van Republiek
De meeste vragen die we krijgen gaan over de monarchie. Je leest de antwoorden hieronder.
Erfopvolging is niet alleen ondemocratisch, discriminerend, het verkeerde voorbeeld en levert zelden het beste staatshoofd op, het gaat ook in tegen de rechten van het kind. Lees meer over erfopvolging.
345 miljoen euro per jaar volgens een berekening uit 2018. Dat is nog los van pr-kosten voor bijvoorbeeld de Koningsspelen of de miljoenensubsidie voor Kroondomein't Loo.
Maar de eerlijkheid gebied te zeggen dat niemand het zeker weet. Omdat de Oranjes bijvoorbeeld over allerlei zaken geen belasting betalen (schenkingen, erfenissen) en het vermogen onbekend is, krijgt de belastingbetaler geen inzicht in de werkelijke kosten.
Vast staat wel dat de Nederlandse monarchie vele malen duurder is dan een republiek naar Duits, Zwitsers, Fins, Iers of IJslands model. Teken ook onze petitie: Koning op de Balkenendenorm
De Nederlandse koning heeft volgens de Grondwet grote politieke macht. Hij kan wetten of benoemingen tegenhouden en zelfs het kabinet naar huis sturen. In de praktijk oefent de koning zijn macht op subtielere wijze uit. Lees meer over de macht van de koning.
Koning Willem-Alexander zou het Nederlandse bedrijfsleven tijdens handelsmissies (indirect) meer of betere deals bezorgen dan een president. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat niet hard te maken.
Monarchisten bepleiten dat je een koningshuis 'nodig hebt' voor verbinding en saamhorigheid. Volgens republikeinen is het koninklijk huis juist een symbool van ongelijkheid. Uit onderzoek van het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) blijkt dat het koningshuis niet in de top-20 staat als het gaat om 'verbondenheid met Nederland'.
Lees meer over het koningshuis en verbinding
‘Trouw zweren aan de koning’ betekent in Nederland gelukkig niet dat je ook voor de monarchie moet zijn. Je hebt na het afleggen van deze eed nog steeds de vrijheid van meningsuiting om openlijk te pleiten voor een republiek.
