Hoeveel mensen zijn voor een republiek?

Het eerlijke antwoord is dat niemand het zeker weet. We hebben er nooit democratisch over mogen stemmen. Peilingen lopen uiteen van 11 tot 63% steun. Het maakt nogal uit wie, wanneer, welke vraag stelt.

Peiling Blauw Bloed: 11% Nederlanders voor een republiek

Het royaltyprogramma Blauw Bloed van de Evangelische Omroep liet jaarlijks een peiling uitvoeren door TNS Nipo. Daarin veel vragen over de populariteit van individuele leden van het koningshuis. Ook een vraag over de staatsvorm: slechts 11% van de respondenten bleek voor een republiek.

Onderzoek EenVandaag: 32% Nederlanders voor een republiek

Het opiniepanel van EenVandaag wordt jaarlijks rond Koningsdag gevraagd om haar mening over republiek versus monarchie. Bij de laatste editie (2021) bleek 32% voor een republiek (met 58% voor de monarchie).

Onderzoek NOS: Jongeren zien monarchie minder zitten

De NOS splitste splitste in 2019 de voorkeur voor monarchie of republiek uit naar leeftijd. Wat bleek? Jongeren zijn veel minder enthousiast over de monarchie (55%) dan ouderen (80%).

Wanneer je deze trend doorzet naar 2021 is waarschijnlijk een meerderheid van de Nederlandse jongeren tegen de monarchie. Jongeren vinden de monarchie oubollig, ondemocratisch en te duur.

Onderzoek Ipsos: 50% Nederlanders voor erfopvolging

Eind 2020 peilde IPSOS 21% van de Nederlanders voor een republiek tegenover 60% voor monarchie. Verwarrend genoeg bleek slechts 50% voor erfopvolging en had een minderheid vertrouwen in de koning.

Peiling na discussie: 46% Nederlanders voor een republiek

RTL Z zond in 2016 een discussie uit tussen monarchist Michiel Zonnevylle (Koninklijke Bond van Oranjeverenigingen) en republikein Thomas von der Dunk (Publicist). Na afloop bleek 46% van de kijkers de republiek te steunen.

Peiling NH Nieuws: 63% Nederlanders voor een republiek

Als tegenhanger van de Blauw Bloed peiling zou je de peiling van een radioprogramma in Noord-Holland kunnen nemen. Op de (sturende) stelling 'de monarchie is niet meer van deze tijd' antwoordde 63% bevestigend.

Waarom verschillen de uitslagen zo enorm?

Het maakt nogal uit hoe, wanneer en aan wie je welke vraag stelt. Ingebed in een royaltyquiz, blijken weinig respondenten republikein. Ingebed in een politieke discussie over democratie, is de steun ineens vier keer zo hoog.